07-01-2018

Alleen weer hartelijk welkom op dit eerste Filosofisch Cafe Leiden in 2018, niet in de laatste plaats onze spreker Paul Wink. Voordat ik begin met m’n column eerst de mededeling, dat in de week van 5 tot 15 april in het Museum van Oudheden de Klassieke Filosofen centraal staan, wat velen van ons zullen willen meemaken, waardoor we wellicht zonder bezwaar het FCL op 1 april, dat tevens eerste paasdag is, kunnen laten schieten.

En inzake de vorige FCL, de lezing van Evelien Fokker toen over de Latifa-reis met cello-muziek, heeft ook elders succes, zelfs in Engeland met soms 400 aanwezigen. De Leidse Studenten- Ekklesia wil haar adres.

En wat 2018 betreft, veel welzijn, harmonie, liefde en daadkracht gewenst. Wat het laatste betreft denk ik aan het verhaal van Aivanhov over de palmboom in de woestijn, die tot zichzelf zegt: ‘Ik zal tonen waartoe ik in staat ben in de slechtste omstandigheden d.w.z. de heerlijkste vruchten maken via het transformeren van zand in suiker, dus het zand waarin ik in sta’. Slechte omstandigheden dan niet al te letterlijk nemen, zou ik zeggen, want de vooruitzichten voor 2018 lijken niet zo gek of althans genuanceerd, tenminste als we denken aan de kerstbood-schappen van Willem Alexander, die sprak van een overgang van het ‘dikke ik’ naar het ‘brede wij’ of van Freek de Jonge, die het had over enerzijds het in de ban zijn van geld en consumptie maar anderzijds een grotere openheid voor het mythische ‘verhaal’ en voor de ‘energie van de geest’, waardoor er steeds weer iets creatiefs uit onze handen komt. We hebben wel nogal depressies en burnouts in onze stress samenleving, ook onder twintigers en dertigers en zien eveneens zowel het populisme in het algemeen als die van Trumpf, vermengd met politieke blunders van de laatste als de machtigste man van de VS, soms louter via tweets of via massabijeenkomsten, maar ik signaleer anderzijds bij politci en media, zeker in de EU, de kracht van hoop en optimisme.

Een zekere zelfverijking vd elite en de miskleun van de Brexit, vallen op maar analisten spreken ook van ons Europa als het redelijke alternatief, mogelijk niet in het stemhokje maar wel in het beleid waarin recent een record aantal mensen uit de bittere armoede is getild en dat qua paradigma in plaats van neoliberalisme de facto eerder sociaal beleid en staatsinterventie is, ook al kan het beter. En waarin niet alle aandacht meer gaat naar de sterk groeiende steden, maar ook naar veranderingen in de dorpen, waar ineens veel meer verschuivingen blijken plaats te vinden dan gedacht, ook buiten Europa, de opstand in Iran schijnt nu vooral vanuit de dorpen te komen.

Liefdevolle vriendelijkheid (meer…)

Advertenties

26 – 1 – 2018

Nieuwstraat 10 2312KB Leiden

Mailbericht

Op dit moment is Hans Feddema in een behandelcentrum voor revalidatie in Lelystad.

Dit betekent:

1- dat de komende F.C.L. ’s niet doorgaan, en zeker in februari niet.

2- dat Hans Feddema overweegt om zijn functie als voorzitter, columnist en secretaris van het F.C.L. definitief te stoppen. Dit houdt tevens in dat aan zijn speelse en serieuze contacten met de sprekers een einde lijkt te komen.

3- dat er meerdere F.C.L. ’s in de loop der jaren in Leiden zijn opgericht, zoals deze in juni 2013 door filosofe Tania de Meira en Hans Feddema, welke een opmerkelijk succes had. Dat het best mogelijk is dat er meerdere F.C.L. ’s zullen volgen, maar dat voorlopig het lijkt dat het waarnemend secretariaat schap van Elly den Hartogh, waar de vele adressen van de vrienden en belangstellenden van het F.C.L. voorhanden zijn,  en het waarnemend penningmeesterschap van Lia van de Laan het laatste restant lijkt.

4- De column uitgesproken door Hans Feddema in het F.C.L. van 7 – 1 -18 , staat hierboven. Eerdere columns vinden jullie, geredigeerd, in magazine Spiegelbeeld en op www.zinweb.nl  en niet te vergeten, los van facebook op www.hansfeddema.nl

 

Aanvullende mededelingen van Nieuwstraat 10

1 – De met Letsch door Hans aangegane overeenkomst zo nu en dan bijeen te komen op zaterdag als ‘Letsch’ is nog steeds van kracht. De contactpersoon is nu voorlopig niet Hans Feddema, maar Elly den Hartogh. (ellydenhartogh@hotmail.com )

2 – De contractuele overeenkomst van Hans met Groen Links over het gebruik  van de beneden verdieping en het keukengedeelte van de eerste verdieping blijft voorlopig van kracht, ondanks de ziekte van Hans. Maar de contactpersoon met Groen Links is nu vervangen door Elly de Hartogh (ellydenhartogh@hotmail.com)

 

 

 

3-12-17

“Niet de dingen maken ons van streek, maar onze opvattingen over de dingen”, zei de Romeinse filosoof Epictetus. Volgens Hans Feddema ontspringt onze innerlijke onvrede niet door de wereld om ons heen, maar door ons denken. Een betoog.

Dit is geen neutralisme, maar het doet ons inzien dat we zelf de baas zijn, dat we zowel in positieve als negatieve zin kunnen werken aan onszelf.  Kortom dat het zwak is om, zoals bij populisten veel voorkomt, voor het eigen onbehagen continu de schuld aan anderen te geven. Gandhi zei eens: “Niemand kan mij beledigen of kwetsen zonder mijn toestemming.” Is dit nog niet haalbaar voor ons? Ik denk het, maar nu meer en meer wordt ingezien, dat eigen gedachten – hier heb je weer het denken – en eigen gedrag meer dan iets anders onze gezondheid aantasten, zien we de onzin in van het voor onze innerlijke onvrede steeds externe zondebokken aan te wijzen. Iets wat als het collectief gebeurt immers tot oorlog kan leiden.

“We hoeven niet ergens te komen, omdat anderen het willen, als je maar aanwezig bent in jezelf”

(meer…)

6-11-17

ACTUELE FILOS. COLUMN, 6 november ’17 op de FCL.

Allen weer hartelijk welkom, speciaal Sheila Neijman, de spreekster voor vandaag.

Voordat ik Sheila het woord geef, en voorafgaande aan m’n actuele column,  eerst nog twee voor ons relevante mededelingen.

  • Op dinsdag 7 nov. is er op de universiteit weer een mini-symposium over het ‘Daimonion van Socrates’ om 19.30 in het Lipsiusge-bouw zaal 019 in het kader Studium Generale met dr. Tine Wilde als spreekster. 2) Op 16 november is er in Haren een belangrijk cursus Moreel Leiderschap, gegeven door de bekende hoogleraar Joep Domen en voorts door Leon Heutz van het Filosofisch Magazine.

Beide verwerk ik in m’n column, omdat ze zowel levenskunst aan de orde stellen als dimensies, die ik ook 1 oktober accent gaf in m’n in Spiegelbeeld gepubliceerde column ‘Geluk is de Weg’. Voordat ik dat doe, vermeld ik even dat ik gister hiernaast in de Hoogland de prachtige lezing hoorde van onze goede burgervader Lenferink over zowel de ups als de downs in de identiteit van Leiden vanaf de 16 eeuw tot nu; en tevens vrijdagavond in Sijthoff een mooie lezing van filosoof Sebastiaan de Vries bijwoonde over het verdwenen land Atlantis of liever hoe na de enorme verzakking daarvan tot een oceaan in een oer-verleden rijke cultuurstromen met  inwijdings-mysteriën uitwaaierden, in het noorden met Odin, Edda en mysterieuze godenteksten, het Nibelungenlied en de Gotterdämmerung en in het zuiden met een uitwaaiering van een sterke religiositeit via‘n uitstapje in Ierland richting de Farao’s in Egypte. Een lezing die me raakte, omdat die cultuur aangeeft dat de goden of de engelenkrachten in de geestelijke wereld universeel de mens wel subtiel dragen in het leven, maar ook vinden dat het dit leven meestal niet gaat zonder een leer- of groei-proces en via hardships,.  Inwijdingsriten als beproeving voor het leven

      Het laatste is iets wat ik ook ontdekte in de Tswana-cultuur in Afrika in m’n eerste onderzoek als jong antropoloog. Dat was bij 2 Tswana stammen waar ik restanten van inwijdings-riten zag met ook beproevingen, zoals je bij ons nog ziet in ‘het ontgroenen’ bij eerstejaarsstudenten.        Tenslotte sta ik, los van het rumoer rond de biografie over Jan Wolkers, waarvan ik  blij ben dat Leiden binnenkort zich zal ontfermen over diens artistieke nalatenschap, – zijn vrouw Karina daarmee behoorlijk ontlastend -, nog kort stil bij twee actuele hypes nl a) de grote herdenking van 1517 dus van Luther en z’n stellingen en b) de #MeToo beweging. De Luther-herdenking is waardig gevierd met zelfs koning Willem er bij, maar gelukkig ook met een hand in eigen boezem. Met het besef dat de persoonlijkheid Luther iets tegenstrijdigs had, naast een positieve ook een negatieve kant, waarbij hij de joden  ‘tronies’ noemde en uitschold voor ‘dieven en rovers’ , voorts de paus voor ‘antichrist’ en Mohammed voor ‘de eerstgeborene van de satan’. En we tevens in het besef, dat hij later bij de opstand der boeren de zijde van de adel koos, moeten beamen, dat Luther’s Hervorming en bij ons vooral die van Calvijn toch in het begin redelijk positief uitwerkte, ook qua democratie, arbeidsethos en andere waarden in de Nederlandse volksaard. In het begin zeg ik, later ontstonden tevens veel dingen in hun naam, waarvoor het westen zich diep heeft te schamen. Nog los van het feit dat van het calvinisme van toen vandaag weinig meer over is, iets wat vooral de laatste 25 jaar snel is gegaan

   En wat de #MeToo beweging betreft, waarvan Jan Wolkers geen representant avant la lettre was, ha, ha, ze is zowel boeiend als terecht met het aan de kaak stellen van seksueel misbruik en intimidatie vanuit een positie van macht. Op zich positief en ook bewust-wordend, maar schiet ze zo vraag ik, soms niet ook wat door? Bas Heijne zei terecht dat het ‘op de rand’ was, toen twee tv- bekendheden Jelle en Gijs in de media elkaar, de een van verkrachting en de ander van smaad en laster beschuldigden, in plaats van 15 jaar terug er een rechtszaak van te hebben gemaakt. Terug naar de bijeenkomsten van 7 en 16 november.

     Daimonium van Socrates

Van Socrates, die ik wel meer noemde, is bekend, dat hij een daimonium had, een verborgen reisadviseur op zijn levensreis, een soort goddelijke gids, naar wie hij zorgvuldig luisterde, als hij op het punt stond iets uit te voeren of een keus te maken in z’n leven.   Iets waarin sommigen zich vandaag mogelijk herkennen, al of niet via een pendel naar zo’n stem of ingeving luisterend.   Maar dat ‘n bekend filosoof als Socrates dat steeds zei,  het tevens veralgemeniseerde naar alle mensen, frappeert wetenschappers, zich afvragend of dit een soort onzichtbare goddelijke engel is, zoals godenteksten uit de Edda aangeven, dan wel een mentale radar of een functie van het menselijk onderbewustzijn, zoals parapsychologen dat noemen. Dr. Rico Sneller v. d. Leidse Universiteit laat op 7-11 behalve een spreker ook fotografisch materiaal zien, waarbij vastgelegd is, dat de daimonion correleert met zowel het concept van innerlijke religieuze ervaring als met creatieve artistieke processen, waarin het lijkt of de kunstenaar niet zelf schildert of schrijft, maar er als het ware via of door hem/haar heen geschilderd of geschreven wordt. Iets wat de daimonion/daimon van Socrates dan mogelijk een veel grotere betekenis geeft dan op het eerste gezicht lijkt.

          Het leven als een (innerlijke) reis

Bijeenkomst van 16 november is ook van belang voor ons, omdat we allen zoals we hier zitten in wezen leiders zijn, die als het goed is in ons dienen en inzet voor een systeem dat ‘groter’ is dan wij zelf , we voorts in ‘t omgaan met onszelf en anderen functioneren als een rolmodel. Ja fungeren als een rolmodel in een maatschappij die steeds complexer wordt met ook steeds meer ‘vloeibare’ netwerken. Op 1 oktober sprak ik over onze samenleving als ‘vloeibaar’ – bijv. de ene dag een baan of getrouwd en morgen ineens weer zonder baan of vrijgezel en viceversa – en vroeg toen tevens aandacht voor onze innerlijke reis. Het grappige is dat ook Joep Domen en Leon Heutz op 16 nov. spreken van ‘een vloeibare moderniteit’ en tevens van ‘het leven als reis’. Dit in de 4 kernthema’s van hun cursus nl 1) Persoonlijk actor-schap in de vloeibare moderniteit, 2) Respect, eer en beloningen, 3) Moreel leiderschap en praktische wijsheid en 4) Het leven als reis.   Het leven gaan zien als reis, ‘als een onderweg zijn’, zoals een Odysseus en Parcival, is of word dat niet ‘een must’ in onze nogal op het uiterlijke gerichte samenleving? Een samenleving, waarin de mens nogal lijdt aan vervreemding, aan een zich afgescheiden of eenzaam voelen, wat bovendien ook vaak leidt tot zelfafwijzing of nog erger. Onszelf  willen veranderen, in balans of heel willen worden hoort immers bij het leven als reis, terwijl het maar niet willen veranderen of maar vast willen houden aan dwanggedachten nogal eens leidt tot verstarring. Nelson Mandela  – ik beveel graag de expositie in de Nieuwe Kerk in A’dam aan over Mandela, Gandhi en Luther King en ook het boekje van Bas Heijne over de drie – zei bij zijn afscheid als president van ZA: ‘De maatschappij  veranderen is niet gemakkelijk, jezelf veranderen is het moeilijkst’

      Ken je Zelf

Daarom kom ik terug op Socrates, niet op zijn Daimonion, maar op zijn ‘Ken jezelf’, wat in zijn tijd een gevleugeld begrip was bij de toen veel voorkomende mysterie- of inwijdingsscholen en met grote letters ook op de klassieke tempels stond. Een aan jezelf werken via zelfkennis, daarvoor is een lange voet- of fietstocht naar Santiago de Campostella op zich wel functioneel. Op 14 oktober vertelden in m’n woning twee pelgrims in het kader van Letts hun ervaringen, ook hoe ze daardoor contact kregen met hun innerlijke Zelf. Onlangs toonde ik zo ook mijn film over demonenuitdrijving door een sjamaan in naam van Boeddha, gemaakt in m’n onderzoeksdorp in Sri Lanka.  Dat ik zo m’n huis wat ten nutte laat zijn voor allerlei positieve groepen, als zen-meditatie en na de kerst ook weer de yoga van Marian Melgers, is duidelijk. Maar terug naar de Campostella-voet- of fietstocht: is mooi maar niet beslist nodig, het kan ook gewoon op een mediatieve plek thuis rond een kaars. Of in allerlei op innerlijke groei gerichte groepen, onder leiding of coaching van mensen als Sheila.  Iets waar zij natuurlijk veel meer van weet dan ik. Jou introduceren Sheilsa hoef ik eigenlijk niet meer. In ons persbericht van Zinweb over jou wordt tevens gezegd dat je als psychologe groeiprogramma’s ontwikkelt voor mens en organisatie, opdat we het beste uit onszelf en de ander halen.

Ik denk dat we dat allen wel een beetje willen: het beste uit onszelf halen. Ons hart klopt hoe dan ook – het loopt al ‘n beetje tegen Sinterklaas, – vol verwachting.  Sheila Neijman: ‘The floor is yours” Kort Naschrift: Het was een prachtige middag geleid door Sheila met veel interactie met veel vragen wat dan wel precies geluk is. Boeiend hoe ze daar speels op in ging en wij allen genoten tot ook bij de borrel daarna. Heel erg bedankt Sheila en de vele aanwezigen, ruim 40 in aantal

Een iets kortere versie van deze column verscheen in tijdschrift Civis Mundi enhet decembernummer van magazine Spiegelbeeld onder de titel GELUK IS DE WEG

1-10=2017

Actuele filosofische COLUMN, uitgesproken door Hans Feddema
Allen na een lange zomerstop hartelijk weer welkom, ook zij die voor het eerst zijn en speciaal Marianne Melgers, de charmante inleider van vandaag. Voor ik m’n column uitspreek, nog wat mededelingen: 1) Gister 29-9 was er in Bergen ’n lezing van antropoloog Frans Langenkamp over de weg naar geestelijke volwassenheid c.q. innerlijke groei, maar zonder je ego te hoeven opgeven; toevallig vandaag ook beetje thema van mij. 2) 13 oktober is er op Leidse Universiteit ’n symposium over ‘Spiritualiteit en het kwaad’ vanaf half 2 in de Sterrenwacht zaal C104 en 3) 22t/m 24 okt. is er in Haeren een SPRANKELWEEKEND met als motto ‘Kom uit je keurslijf’ in Het Bergkristal bij de Brabantse Vennen, waar ik 10 jaar terug veel wandel- en themaweekenden voor ‘singles’ organiseerde. Mogelijk een ‘Amsterdamse tik’ van me, maar vind dat je het leven, hoe serieus ook, wat ‘speels’ moet spelen.

Waarheid en Wijsheid
Wat m’n column betreft aarzelde ik even of ik al iets over ‘t mooie boek van Manuel Kalsky ‘Tussen Waarheid en Wijsheid’ zou zeggen, omdat we waarheid meer gaan zien als hypothese of iets vloeibaars, het zoeken er naar nooit eindigt, waarheid vele gezichten heeft en meer met symboliek dan met ratio te maken heeft. In m’n vorig jaar uitgekomen boek ‘Keizer Zonder Kleren, Ken jeZelf, het Goddelijke als Kracht en het Dogma Voorbij’, laat ik een analoog geluid horen. Ook dacht ik even aan hedendaagse mythen, ontstaan rondom oorlog of imposante figuren als Maarten Luther, die trouwens ook z’n zwakheden had, mythen die veelal rechtvaardigings-mythen zijn, soms om met een beroep op de ‘heilige’ waarheid het doden goed te praten, zelfs via een inquisitie die rond 1300 een hoogtepunt bereikte via de sympathieke Dominicaner orde, toen sindsdien let wel ‘de orde van de waarheid’ genoemd. Praktijken en mythen die na enkele eeuwen ook weer ophielden. Gelukkig maar, s.v.p. geen doemdenken: we gaan vooruit. (meer…)

Hans Feddema

17-9-2017

Aanwezig: Friederike, Inge, Maria, Tineke, Marianne, Joke, Jacqueline, Marijke, Frans, Jurie, Koos, Anton, (deel), Hans S. (deel) en Hans F.

Een bijzondere wandeling werd het op deze 14e verjaardag van onze club, met (Karin niet meegerekend) een 14-tal mensen. Eerst een clubje van 6 of 7 bij de koffie met lekkers rond de gezellige tafel bij Joke, waar zich al gauw een boeiend gesprek ontwikkelde over het leven, politiek en onze markteconomie. Daarna riep Marianne, die ons die dag leidde, op ons gereed te maken voor de wandeling naar Karin’s happening voorbij het Museum in de 2e Weteringsdwarsstraat. Die wandeling mocht er om meerdere redenen zijn. Van 1 september tot 8 oktober is er toevallig op de door M. gekozen route een aparte expositie van abstracte kunst, diverse beelden van ook bekende kunstenaars. Georganiseerd door ARTZUID v.d. gemeente A’dam in de brede Minervalaan. Bij de meeste beelden…

View original post 577 woorden meer

17-9-2017

Aanwezig: Friederike, Inge, Maria, Tineke, Marianne, Joke, Jacqueline, Marijke, Frans, Jurie, Koos, Anton, (deel), Hans S. (deel) en Hans F.

Een bijzondere wandeling werd het op deze 14e verjaardag van onze club, met (Karin niet meegerekend) een 14-tal mensen. Eerst een clubje van 6 of 7 bij de koffie met lekkers rond de gezellige tafel bij Joke, waar zich al gauw een boeiend gesprek ontwikkelde over het leven, politiek en onze markteconomie. Daarna riep Marianne, die ons die dag leidde, op ons gereed te maken voor de wandeling naar Karin’s happening voorbij het Museum in de 2e Weteringsdwarsstraat. Die wandeling mocht er om meerdere redenen zijn. Van 1 september tot 8 oktober is er toevallig op de door M. gekozen route een aparte expositie van abstracte kunst, diverse beelden van ook bekende kunstenaars. Georganiseerd door ARTZUID v.d. gemeente A’dam in de brede Minervalaan. Bij de meeste beelden werd even stil gestaan op onze wandeling met een kleine uitleg door Marianne. Boeiend was ook dat via de Nicolaas Maasstraat en de Quarkstraat we al gauw op het Museumplein kwamen, waar een prachtige sfeer was met orkestjes en een markt, waarvan het jammer was dat we er niet meer van konden ‘proeven’.      MENSELSOHN MET PASSIE GEZONGEN       Aangekomen ‘bij Karin’ verdronken we bijna in het grote aantal mensen, wat  behalve door ontmoeting – wezenlijk in het leven –  ruimschoots werd vergoed door: 1) prachtige foto’s aan de muur, 2) de mooie speech van Karin over de (on)duidelijkheden van de adellijke jong in Italië gestorven Russische Nina en/of idem van haar graf in Venetië, 3) de presentatie van het boek hierover door Karin’s Italiaanse vriend Claudio Fachinelli, die onderzoek deed naar ‘Nina’; een boek in het Nederlands, dus in en vertaling, waaraan Karin een grote bijdrage had (enkelen van ons kochten het boek), 4) bijzonder pianospel door een uit Rusland afkomstige moeder en dochter en 5) als verrassende toegift muziek van Mendelsohn (Am Flügel des Gesanges), onder pianobegeleiding en met passie gezongen door ons aller Friederike. (meer…)