9 januari 2003

Door Karel van Broekhoven en Hans Feddema

Politici van VVD, CDA en ChristenUnie vallen om strijd over het bezoek van Gretta Duisenberg aan Israël heen. En dat niet om wat Gretta inhoudelijk aan de orde meent te moeten stellen, maar om oneigenlijke redenen. Ze zou ten onrechte haar diplomatieke paspoort gebruiken en te eenzijdig opereren. Gretta maakt al jarenlang gebruik van haar diplomatenpas. Ook echtgenotes van andere diplomaten hoeven met zo’n pas niet steeds aan het handje van hun man te lopen. Over sekse-emancipatie gesproken!

Van de zelfmoordaanslag in Tel Aviv, die ongelukkigerwijs bijna tegelijk met haar aankomst in Israël plaatsvond, heeft ze zich volledig gedistantieerd. Gretta Duisenberg heeft ronduit verklaard ‘elk geweld’ af te wijzen. Ze heeft er slechts enig begrip voor getoond dat Palestijnse jongeren, gezien de vreselijke en uitzichtloze ellende waarin zij verkeren, tot zulke wandaden komen. Ze wilde daarmee bij ons Nederlanders het bewustzijn bevorderen dat we gezien onze begrijpelijke sympathie voor het joodse volk en de onvoorstelbare geschiedenis van de holocaust, vaak te eenzijdig naar de gebeurtenissen in Israël en de bezette Palestijnse gebieden kijken. Het is niet zo dat ze het zelfmoordgeweld goedkeurt. Verre van dat. Ze wijst het af, maar kan het gezien de Israëlische repressie een beetje begrijpen. VVD-Kamerlid Wilders noemt zo’n uitspraak ‘walgelijk’. Minister De Hoop Scheffer noemt haar ‘ongebalanceerd’, premier Balkenende vindt haar ‘niet getuigen van goede smaak’.

Wij zijn geneigd deze reacties toe te schrijven aan wat de hoofdredacteur van het Leidsch Daglad Kees van der Malen noemt ‘de gemankeerde verhouding van Nederland met het conflict in het Midden-Oosten’, waardoor er volgens hem ‘van een volwassen debat over dat conflict nooit sprake is geweest’ (Leidsch Dagblad, 7 januari). We weten allang dat Israël VN-resoluties schendt of niet uitvoert en het Palestijnse volk onderdrukt, maar we verdoezelen dat vanuit onze eenzijdige gerichtheid op Israël, althans tot voor kort. Als dan een moedige vrouw eindelijk de dingen gewoon bij de naam — en dus ook de bezetting vanaf 1967 onrechtmatig –noemt, regent het aantijgingen.

Kamerlid Huizinga (ChristenUnie) sprak in het tv-programma ‘Het elfde uur’ van 6 januari zelfs over ‘het bruuskeren van gastland Israël’. Net als de recente dwaze aantijgingen van antisemitisme jegens Gretta, zijn dit ons inziens afleidingsmanoeuvres om iemand te pakken op mogelijke vormfouten, terwijl de oorzaak van dit alles haar voor velen onwelgevallige, want te hard aankomende boodschap is. Gretta Duisenberg is niet tegen (het volk van) Israël, laat staan anti-joods, maar met haar bewustwordingsmissie wil zij duidelijk maken 1) dat de nu al 35 jaar durende bezetting en onderdrukking de oorzaak vormt van het stenengooien en het Palestijnse zelfmoordgeweld, 2) dat Israël conform de VN-resoluties de bezette Palestijnse gebieden meteen moet ontruimen en 3) dat Israël door het opheffen van de bezetting conform de wensen van de internationale gemeenschap de Palestijnen eindelijk de gelegenheid geeft orde op zaken te stellen in eigen gebied en dan op basis van een zekere gelijkwaardigheid vredesbesprekingen met Israël aan te gaan.

Ieder die in Israël de situatie met eigen ogen beziet, weet dat de bezetting de angel van het conflict vormt en steeds elke vrede blokkeert. In 1947 besloten de VN tot een tweedeling van het oorspronkelijke Palestina en kregen de Palestijnen 47 procent toegewezen, en de Israëliërs de rest, maar nu is er nog slechts 22 procent voor de Palestijnen overgebleven. Via joodse nederzettingen op de Westoever en in de Gazastrook is ook dat percentage van het land al arbitrair aan het worden. Ex-premier Barak had het in Camp David over 18 procent, maar was ook anderszins veel minder grootmoedig dan de mythe vertelt. Hoe dan ook, wordt het niet eindelijk tijd dat er vrede wordt gesloten met de Palestijnen, en wel door hun echt recht te doen via de formule van ‘vrede door gerechtigheid’, of ‘vrede voor land’? De enig juist stap daarvoor is onmiddellijk een eind te maken aan de bezetting vanaf 1967. Het doorgaan in Israël met de spiraal van militaire repressie (van de onderdrukker) en het tegengeweld (van de onderdrukte) is niet alleen voor Israël en de Palestijnen een grauw en uitzichtloos perspectief, maar lijkt ook voor de wereldvrede een riskant scenario.

We pleiten ervoor naar aanleiding van Gretta’s bezoek aan Israël, vooral dit inhoudelijke aspect in het debat te betrekken — ook in de verkiezingsdiscussie van Nederlandse politieke partijen tot 22 januari, waarin we dit tot op heden node missen –, in plaats van te zeer te focussen op zaken die slechts afleiden van waar het echt om gaat. Nederland heeft in 1947 zijn stem gegeven aan de VN-verdelingsresolutie nummer 181 en is daardoor mede verantwoordelijk voor het niet-naleven van deze en andere VN-resoluties.

Ir. K. van Broekhoven en dr. Hans Feddema zijn respectievelijk secretaris en lid van de initiatiefgroep ‘Stop de Bezetting’.