1 juni 2008

In NRC Handelsblad van 16 april stond een opmerkelijk artikel van oud-VVD-leider Frits Bolkestein met als kop ‘Uitbreiding NAVO richting Rusland fout’. Hij vond dat al fout in de jaren negentig. ‘Rusland had verloren, het Rode leger lag aan het infuus. Er was geen enkele noodzaak voor militaire expansie’, luidde zijn stelling. Vanuit de vredesoptiek heb ik toen in meerdere fora hetzelfde standpunt ingenomen. Ook in een NRC-artikel. Mijn hoofdargument was dat je een vijand na diens nederlaag geen trap nageeft, anders gezegd, bij hem geen zout in de wonden strooit. Het Sovjetrijk en het Warschaupact was een elitedictatuur en op leem gebouwd, maar het gaf de Russen niettemin ook een stuk eigenwaarde. De ineenstorting van beide verwondde de Russische ziel. Zoals de Duitse ziel na de nederlaag in 1918 voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog verwond was. Als tegenspeler heb je daarmee rekening te houden. Westerse politici deden dat niet, maar strooiden in 1919 via een de nogal wraakzuchtige Vrede van Versailles onnodig zout in de wonden, met alle gevolgen van dien. Dezelfde fout maken we nu al vanaf 1995 jegens de Russische natie, door het een na andere land van het vroegere Warschaupact tot zeer dichtbij de Russische grens lid van de NAVO te maken. Geopolitiek heet dat in mooie woorden, maar het is gewoon machtspolitiek, soms overkomend als versluierde spierballenpolitiek van ‘wij zijn de sterkste’. Het blijkt recent bij het Kosovo-dictaat, bij de rakettenkwestie en recent de deur op een kier zetten voor Oekraïne en Georgië tijdens de NAVO-top in Boekarest. Daarbij vergat en vergeet het Westen dat je daarmee rechtse en/of extreem nationalistische krachten oproept bij een natie waar de wonden van de nederlaag nog niet geheeld zijn. Dat het momenteel niet zo goed gaat in Rusland, is ten dele ook aan deze westerse expansiedrang te wijten. Formeel is de NAVO gericht op verdediging, maar zij opereert nu ook al ‘out of area’ in Afghanistan en weet qua expansie maar niet te stoppen. En dat alles omdat de grote broer Amerika dat wil. ‘Hier past een duidelijke afwijzing’, schrijft Bolkestein in genoemd artikel. Laat ik het nu eens van harte met hem eens zijn.