4 maart 2013Kunduz-vrede

De Arabische lente wordt geconfronteerd met heel wat kinderziekten. Milities in Libië hebben vrij spel, de nieuwe president van Egypte opereert niet optimaal en in Tunesië is opnieuw onrust. In Syrië is de oorlog te gruwelijk voor woorden, wat – sektarisch – extremisme en haat sterk oproept.

Vaak vergeten we die immateriële dimensie. Haat is een energie die lang blijft nawerken. In Afghanistan, waar eind 2014 de NAVO-troepen vertrekken, geldt dat zeker ook. Dit omdat daarnaast incidenten als Koranverbranding en het urineren door Amerikaanse mariniers over bebloede lijken van Taliban vooral de buitenlandse bezetting en het ermee samenwerken het huidige bewind in Kaboel zal worden nagedragen. Natuurlijk help het, als er een akkoord zou komen met de Taliban, liefst ook met die in Pakistan, maar de haat zal niet meteen weg zijn. Dat de Taliban vanuit hun kantoor in Qatar wel met Kaboel wil onderhandelen maar niet met Karzai, – in hun ogen een marionet van de VS –, spreekt boekdelen.

In recente besprekingen van de Kunduz-klankbordgroep op het Binnenhof heb ik dat ‘besmet-zijn’ in de ogen van de tegenspeler aan de orde gesteld, nu het kabinet heeft beslist de politiemissie deze zomer te beëindigen omdat dan een veiligheidsgat voor de Nederlanders in Kunduz ontstaat door het vertrek medio 2013 van de Duitse troepen. Ik ben daar blij mee, maar dan is er het punt, in hoeverre het door Nederland betaalde, maar door Duitsers uitgevoerde ontwikkelingswerk vanuit de missie in omliggende dorpen wel kan worden voortgezet, zoals Nederland beoogt. Voortzetting houdt het gevaar van besmet-zijn in, zeker als op het moment van de Amerikaanse ‘exit’ er geen verzoening tot stand is gekomen tussen de conflicterende partijen. Met hulp via onafhankelijke organisaties als HealthNet of Cordaid, die nu ook prima opereren in Afghanistan, is niets mis, maar doe dit alsjeblieft niet in het kader van semi-voortzetting van de ‘Kunduz-missie’. Geweld en haat hebben een eigen dynamiek. Hoe neutraler het kader van de voort te zetten ontwikkelingshulp is, des te beter. Anders komen na de exit, die altijd veel  onzekerheden met zich meebrengt, de betreffende dorpen in gevaar.

Dat is zeker het geval nu Nederland de F-16-gevechtsvliegtuigen voorlopig laat blijven. Die F-16’s waren voor de VS in 2010 het motief voor de politiemissie, omdat ze die gevechtsvliegtuigen nodig hadden in hun oorlog. Een wat minder militair overkomende missie erbij was toen snel bedacht. Het is onthullend dat het kabinet die F-16’s nu laat blijven. Hopelijk zal zeker GroenLinks zich tegen dit kabinetsvoornemen verzetten.

Dit artikel verscheen in een licht aangepaste versie op joop.nl en in de februari-maartedities van magazine De Linker Wang en Vredesmagazine.