2 december 2013Karin Melis

Jullie allen – en dat nog wel in deze tijd van voorbereiding op ‘5 -12 in zulk een grote getale opgekomen (33) –, hartelijk welkom. En een speciaal welkom voor Karin Melis. We zijn blij dat jij vanuit het Noordwijkse ons hier in Leiden wilt inspireren vanuit jouw expertise. Ik zal je zo nader introduceren, maar voor allen deel ik eerst even mee dat op het Zinweb Café Amsterdam tien dagen terug Gerthe Lamers niet alleen verwees naar ons als het tweede Café van Zinweb, maar ook dat er een 3e en 4e Zinweb Café in de planning is, namelijk in Groningen en Kampen. Een tweede mededeling is dat wij vooral door talentvol werk van Tania nu prominent te vinden zijn op Facebook als Filosofisch Café Leiden, en een derde dat media als Leids Nieuwsblad en Sleutelstad FM Radio aandacht hebben besteed aan ons Café, de laatste zelfs gisteren op 30 november via een interview van ruim tien minuten (zie ook sleutelstad.nl). En een vierde mededeling is dat er vandaag in magazine Spiegelbeeld een artikel van me staat, nu niet over geluk in het kader van Marieke van IJssels Geluksroute in Leiden, maar nu – met twee foto’s van Gandhi erbij – over de ziel en onze missie in het leven, wat een beetje aansluit bij het thema van Jan ten Brink op 5 januari volgend jaar: de (onze) Innerlijke Reis bij de vrijmetselaars. 

Einstein en de tijd
Tevens wil ik graag even kwijt vrijdagavond door het tv-optreden in College Tour van Robbert Dijkgraaf over de grote Einstein te zijn geraakt. Velen van jullie zagen het wellicht. Einstein deed ontdekkingen over: de zwaartekracht,  materie als moleculen  licht als lichtdeeltjes, massa als energie, de vierde dimensie van tijd en ruimte, de kwantumtheorie, licht als kwanta, het energieveld om ons heen en ook dat we op een verkeerde manier over tijd denken.

Toevallig zag ik gisteren ook een artikel van filosofe Joke Hermsen in Psychologie van deze maand, waarin ze stelt dat de kloktijd de indeling is die we met z’n allen afspraken om bijvoorbeeld de treinen op tijd te kunnen laten rijden, maar dat het niet te tijd is die ‘je van binnen beleeft’. Ze zegt dat veel mensen leven als slaaf van de kloktijd, waardoor ze steeds minder rust krijgen en dat ze daarom zelf besloot minstens vier uur per dag ‘offline’ te zijn, dus zonder prikkels van buitenaf. Los van dat laatste doet het gegeven dat er wellicht een innerlijke tijd is die anders is dan de kloktijd me denken aan feit dat de Grieken al een onderscheid maakten tussen chronos, dus de tijd welke een begin en einde heeft, en kairos, die oneindig is, dus zonder begin en einde, zoiets als het eeuwige nu – denk ook aan Eckhart Tolles De Kracht van het Nu.

Innerlijke tijd?
Jullie weten dat Jan ten Brink van de vrijmetselaars op 5 januari hier zal spreken over onze ‘innerlijke reis’. Zou er, zo vraag ik mezelf af, ook een innerlijke tijd zijn, dus een tijd die we zoals Joke Hermsen zegt, vanbinnen beleven en dat die dan samenvalt met kairos of, zij het minder waarschijnlijk, ook iets met de tijd van Einstein, die zegt dat “de tijd verandert door beweging”, vooral door zigzagbeweging en dat “voor een persoon die sterk beweegt de tijd [zelfs] langzamer verloopt”?

Na deze bespiegeling – de vorige over vriendschap bij Plato en Aristoteles is op Mijn Zinweb Agenda, Facebook-Filosofisch Café Leiden en hansfeddema.nl te vinden – nog een paar woorden ter introductie van Karin Melis. Ik las dat ze ook cursussen geeft over ‘Ken U zelve’, of over ‘Horen met de ogen van het hart’, en zelfs volgend jaar een cursus organiseert op Kreta over Zorba de Griek, en dan over de ‘ontmoeting tussen pragmatisme en het kloppend hart van het leven’. Maar vandaag zal het vooral gaan over ‘het kwetsbare verlangen naar toebehoren’. Mogelijk gaat het ook over bindingsangst en verlatingsangst, waarvan een vriendin mij eens zei dat die laatste bij haar de oorzaak was van haar bindingsangst. Hoe dan ook, vol verwachting klopt ons hart, Karin: the floor is yours.

NASCHRIFT
Het verhaal van Karin Melis dat zich toespitste op de vraag hoe we hebben kunnen laten gebeuren dat in Rotterdam een vrouw tien jaar dood lag in haar huis zonder dat wij als de gemeenschap waarin zij leefde dit opmerkten, maakte veel los. Het punt van discussie na de pauze werd vooral of de traditionele (ook kerkelijke) opvatting dat we de naaste ‘moeten’ helpen, zoals we van jongs af via het vingertje te horen kregen, ons geen schuldgevoel en dus een gevoel van ‘klein-zijn als mens’ heeft bezorgd, wat ons eerder heeft verlamd dan geïnspireerd. Het helpen van de ander is op zich van belang, maar de vraag was de wijze waarop mensen dat gaan zien. Velen uit de aanwezigen lieten weten dat we dat beter niet via ‘moeten van bovenaf’, maar dat ‘van binnenuit’ of vanuit of na innerlijke groei kunnen doen. En dat het daarom van belang is te ontdekken wie we zijn of wat onze (goddelijke) kern is, en dat daarmee ook het ontwikkelen van zelfliefde (niet voor ego, maar onze ziel, van: ‘we zijn niet klein en schuldig’) en dus zelfvertrouwen voor het individu van het grootste belang zijn om meer verbondenheid en liefde in de samenleving te krijgen. Verantwoordelijk zijn voor zichzelf is daarbij kortom van betekenis. Impliceert dat tevens niet dat we het moeten respecteren als iemand ervoor kiest enige tijd in isolement te leven, mits er dan geen sprake is van sociale uitsluiting? De dialoog was diep en levendig. Karin werd bedankt voor haar inbreng, waarna beneden tussen de schilderijen van de exposerende Hanny Verlint en Netty Beukers informeel het gesprek met een glas wijn werd voortgezet.