5 januari 2014vrijmetselarij

Jullie allen zijn ook nu, dus in 2014 weer hartelijk welkom. En een speciaal welkom voor Jan ten Brink, een vooraanstaand lid van de Leidse loge van vrijmetselaars. We zijn blij dat je vanuit de beschutte muren van de loge even een uurtje kon vrijmaken voor ons als filosofisch geïnteresseerden. Ik zal jou of je thema straks nog nader introduceren, maar voor ons allen deel ik eerst nog mee dat Tania Meira helaas is verhinderd door een symposium over de filosofie van duurzaamheid. Verdrietiger voor haar was het overlijden van haar vader in Oekraïne kort voor de kerst – sommigen van jullie zullen dat wel weten.

Een tweede mededeling is dat het goed gaat met ons Café, wat blijkt uit de hoge opkomst van de zes bijeenkomsten in 2013 vanaf juli – let wel, we begonnen toen midden in de zomer en het bleek meteen raak –, en ook uit de sprekers die bereid zijn voor ons een inleiding te houden. Ik denk namens jullie allen te spreken als ik voorspel dat het in 2014 even goed, zo niet beter zal gaan, waarbij ik voor de eerste zondag in februari ten overvloede (het staat ook op MijnZinweb.nl, Agenda) maar even verwijs naar de lezing van Willy Hensen, ‘De Kracht van deugden als levenskunst’ – van belang nu de deugdenleer van Plato en Aristoteles weer lijkt te herleven. De Leidse media ben ik dankbaar voor het plaatsen van onze berichten. Zij vinden ons filosoferen en ons bezig-zijn met levenskunst van belang. Kennelijk ook Radio Sleutelstad, gezien het interview dat deze bij een van ons afnam, eerst over het Filosofisch Café Leiden en een tweede keer over de betekenis van de dood van Mandela, van wie de gevleugelde woorden zijn: “Wrok en haat? Als ik daarvan in de greep zou zijn, zou ik nu nog in de gevangenis zitten”, of: “In plaats van te zijn en er voor te staan, is het helaas vaak onze grootste angst om in onze grootste kracht te komen”. Beide uitspraken die ook passen in het thema vandaag: onze innerlijke reis.

Die radio-interviews waren nog 2013, maar wat te zeggen van 2014, waarin het getal 7 volgens numerologen 2 keer voorkomt, namelijk dat 2+0+1+4 samen 7 is en ook dat 14  2 keer 7 is en dat 7 wel wordt gezien als een kosmisch getal, anders gezegd het getal van de eenheid van hemel en aarde of van de goddelijkheid van de natuur. Hoe dit ook zij, in een recente column van me onder de titel ‘Cultuuromslag’ sluit ik me aan bij Heraclitus, die zegt dat het leven veranderen is, maar vooral dat we nu in een boeiende tijd lijken te leven, een soort overgangstijd met afbouw van het oude en opbouw van het nieuwe, een soort cultuuromslag van dualiteitsbewustzijn naar eenheidsbewustzijn. Ik ga daar niet verder op in, het is een thema apart, maar door dat getal 7 word ik er aan herinnerd.

Een nieuw jaar is trouwens ook een tijd van goede voornemens. Een of twee van mijn recente tweets waren dan zo iets als: er is niets mis met goede voornemens. Intenties zijn krachtm net als gedachten en woorden kracht zijn. Sinds de kwantumfysica ontdekte dat alles energie en bewustzijn is, worden onze gedachten en woorden vanuit het energieveld om ons heen teruggekaatst naar onze cellen. Wat je denkt en zegt is dus geen peanuts. Het is bij goede voornemens dan ook zaak consistent te zijn en daarbij de saboteur van negatieve gedachten geen, of althans niet te veel ruimte te geven, maar bij intenties in onze kracht te blijven staan. 

Nu dan eindelijk waar het om draait vandaag. Velen van ons weten niet zo veel van de vrijmetselarij. Er zijn, las ik ergens, 144 loges in het Grootoosten der Nederlanden. Ook las ik dat symbolen en rituelen, evenals gradaties van inwijding een belangrijke rol spelen in deze broederschap. Vaag wist ik dat jullie in het verleden door de Kerk niet zijn vervolgd, maar wel verdrukt. Het waarom daarvan is niet al te bekend. We zouden het erg op prijs stellen als je ook over jullie geschiedenis iets wilt vertellen, en uiteraard over jullie rituelen en symbolen, omdat ik ervan uitga dat die tevens een rol spelen bij de innerlijke reis, het hoofdthema van vandaag.

De filosoof Kant stelde dat we “burgers van twee werelden zijn, zij het dat die in wezen tevens een eenheid zijn”. Goethe, net als Mozart een vrijmetselaar, sprak ook van twee werelden, een ‘innerlijke en tijdloze en een uiterlijke, tijdelijke wereld’. Is zo wellicht te verklaren waardoor wij mensen zowel een uiterlijke als een innerlijke reis maken in dit leven? Het is maar een vraag, die je niet meteen hoeft te beantwoorden. Ik leid je slechts in. Jan ten Brink, the floor is yours

P.S.
De januaribijeenkomst was een topper, hoorde ik later iemand zeggen die ik op straat tegenkwam. Qua opkomst (42) zeker, maar ook door het enthousiasme waarmee na het heldere en zeer persoonlijke verhaal van Jan werd gediscussieerd en de blijheid waarmee na afloop tussen de schilderijen beneden met een glas wijn in de hand nog werd nagepraat. Jan sprak eerst wat over de geschiedenis van de vrijmetselarij, de vervolging van een machtige voorganger, namelijk de in 1118 opgerichte Orde van de Tempeliers; daarna over de doelstellingen en werkwijze van de Free Masons; vervolgens hoe zijn persoonlijke innerlijke groei was en hoe de vrijmetselaars hem daarbij hielpen met hun inwijding, comparities (iemand houdt een lezing of ‘bouwstuk’, waarbij men elkaar zonder bekritisering bevraagt); en ten slotte het in kleine groepjes praten over elkaars innerlijke reis. Doelstelling is het zoeken wat mensen verbindt en het verheffen van de mens via het ‘Ken U Zelve’, de gevleugelde woorden van Socrates en de vroegere mysteriescholen. Verbetering van de wereld zou altijd bij het individu beginnen via het zoeken van het ware of hogere Zelf in ons.