2 februari 2014

Allen, speciaal jij Willy Foto_Willy_Hensen_2010_4bcb52064738bals onze inleidster voor vandaag, weer hartelijk welkom op deze eerste zondag in februari. Ik kan nu niet meer met nieuwjaarswensen aankomen, hoe prachtig ook geformuleerd. Ook niet meer met wat filosofische reflectie over de kracht van goede voornemens, hoe belangrijk in deze tijd van de kwantumfysica het hele jaar door ook de ‘Kracht van de gedachte’ blijft, dus dat je bent wat je denkt of dat je wordt, waarop je je focust; je kunt ook zeggen dat je wordt waarnaar je energie uitgaat. Zie ook in het Happinez-nummer van nu het artikel van Lisette Thooft, die zelfs spreekt van een wetenschappelijk bewijs voor de voor de magie van de Kracht van de gedachte.

Magie? Als antropoloog deed ik er onderzoek naar, zowel in Afrika als  Sri Lanka, en ontdekte er de kracht van, maakte zelfs een film van een halfuur over demonenuitdrijving in naam van Boeddha. Mogelijk een thema voor later. Wel kan ik hoe dan ook nog even in herinnering brengen dat in 2014 drie keer het getal 7 voorkomt, een soort kosmisch-intuïtief getal, wat mogelijk aangeeft dat we als mensheid momenteel op een soort tweesprong staan. Iets als een zich losmaken van het eeuwenlang dominant geweest zijnde dualiteitsbewustzijn en dat we nu meer  richting eenheidsgevoel of eenheidsbewustzijn gaan.

Overgangstijd?
Ik ga jou Willy straks nog wat extra introduceren, maar nog een paar opmerkingen vooraf, mede naar aanleiding van het minisymposium Filosofie en Spiritualiteit dat Tania – erg fijn dat je er weer bij kunt zijn – en ik eergisteren hier aan de Leidse Universiteit bijwoonden, waar vier bijna afgestudeerde jonge filosofische studenten hun afstudeerscriptie in 25 minuten etaleerden en verdedigden, bijvoorbeeld over Nietzsche, Heidegger, Levinas, Eckehart (gelatenheid met een leeg gemoed en zuiver hart) en ook het Mahayanaboeddhisme (dat het karma niet bestrijdt, maar er op een positieve manier op in wil spelen), met als docenten Rico Sneller, Gerard Visser en Hans Gerding, met wie Tania en ik amicaal contact hebben. Erg leuk hoe die vier studenten dat deden, maar ook dat we zagen hoe het bij de door hen besproken filosofen uiteindelijk ook weer gaat om levenskunst, dus hoe we in het leven staan als ‘het verschijnsel mens’, om met Teilhard du Chardin te spreken. Maar niet alleen hoe te weten wie en wat we zijn of hoe we met onze diepere kern in contact kunnen komen, maar ook hoe we in de  hectische overgangstijd van nu toch redelijk zonder stress kunnen blijven leven.   

‘Je bent zo jong als de tijd en zo oud als de eeuwigheid’
In Filosofisch Magazine van januari staat op de voorpagina in grote letters DRUK, DRUK, DRUK, mede naar aanleiding van een artikel van de Duitse socioloog Harmut Rosa, waarin deze stelt dat ons leven steeds jachtiger verloopt, wat zorgt voor een groot gevoel van tijdgebrek – misschien herkennen jullie dat – en dat dit mede komt door zowel de technische als sociale en economische verhaasting die thans alledrie in hoge mate ondanks de crisis gaande lijken. En tevens dat we er vaak niet van bewust zijn, dus dat we het te druk hebben om ons af te vragen of dit zo is.

Het is daarom goed dat jullie weer in  groten getale zijn opgekomen, al zijn er zeker ook afmeldingen met opmerkingen als ‘jammer, maar de drukte van m’n leven doet me vanmiddag helaas ergens anders zijn, volgende keer beter’. Maar jullie hebben je hoe dan ook daar wél aan kunnen ontworstelen, dus om een ogenblik van reflectie te hebben over het leven, waarbij ik me even een uitspraak van Eileen Caddy uit Findhorn veroorloof uit haar boek Open innerlijke deuren met een boodschap voor elke dag, dat ik gisteren toevallig las: “Je bent zo jong als de tijd, zo oud als de eeuwigheid. Hoe meer je in het Nu leeft, des te meer ben je altijd zo jong als het heden. Verhoog daarom je bewustzijn en realiseer je dat je leeftijdsloos bent”. De waarheid hiervan zag ik ook gister bij die vier bijna afgestudeerde studenten. Zeker in de filosofie geldt dat je zo jong bent als de tijd en dat we eigenlijk zo’n boek als van Rudi Westendorp, Oud worden zonder het te zijn, een boek dat de mens van nu het perspectief van 135 jaar geeft, eigenlijk niet nodig hebben. Maar die verhaasting en het almaar jachtiger worden van ons leven is wel iets om eens bij stil te staan. Frits de Lange meent dat op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg zich een nieuwe klassenstrijd lijkt af te tekenen, namelijk tussen hen die het lukt om weg te blijven bij stress, burnout, ADHD, depressie en borderline en hen die dat niet lukt 

Postmortaal perspectief voor de mens in zijn levenskunst?
Willy, goede wijn behoeft geen krans. Ik durf dat te zeggen, omdat ik je al vrij lang ken en ook samen met jou wel eens wandel-plus bezinningsweekends voor singles van ‘ABC-amice’ heb georganiseerd in Het Bergkristal bij Oisterwijk en de Vennen in Brabant en in een centrum aan de Zeeweg in Castricum. Toen had je nog niet je deugdenproject, dus dat deugden hip zijn, een project waarmee je op scholen en in allerlei workshops, zelfs in Duitsland, succesvol werkt, en dat zonder moralisme. Dat je dat nu zo succesvol doet, komt mede door je energie of sterke vitaliteit, die ik al proefde in die prachtige samenwerking met je toen in die weekenden voor singles.     Het is een voorrecht dat je vanuit het Brabantse hier – welkom ook aan Peter, je vriend – voor ons wilt spreken.

Voordat ik je nu het woord geef, nog de mededeling, dat op 6 april de filosoof Rijk Schipper voor ons zal spreken over ‘Leven volgens het ENE. De filosofie van Marcilio Ficino’ en dat ondergetekende op 2 maart hier de dialoog zal inleiden over het Proces van Individualisering, zoals is aangekondigd op Zinweb, en er ook iets in zal betrekken het thema ‘Is de mens al dan niet een eeuwig wezen, zij het met een eindig voertuig?’ Donderdag 30 -1 gaf Henk Schouten op Rapenburg 100 een lezing over dood en leven vanaf de vroegste tradities, die van het hindoeïsme en de oude Grieken incluis. Het was boeiend, ook al vergat hij de door de Romeinen onderdrukte maar authentieke druïden in onze eigen regio. Nogmaals boeiend, ook al had hij over onder meer de reïncarnatie een iets andere optiek dan ik. Het was voor mij in elk geval aanleiding een gastcollege, dat ik in 2010 op verzoek van professor Wim Couwenberg gaf aan de Erasmus Universiteit over deze materie op 2 maart voor ons Café te gaan hergeven, uiteraard in gewijzigde vorm.

Maar nu echt terug naar levenskunst, dus hoe filosofie algemeen en filosofie der deugden van Aristoteles tot Nussbaum ons kan helpen, hoe wij al of niet via deugden, als die nog van deze tijd zijn, op de beste manier gestalte kunnen geven aan het leven. Lieve Willy, the floor is yours.

PS Willy Hensen stond er, vaak voor de vuist weg sprekend, als een rots in de branding te midden van 44 mensen, die aan haar lippen hingen, waarbij ze vanuit de klassieke en moderne deugdenleer rollen vervullend gestalte gaf aan haar missie. Het interactieve – ook dat we soms in kleine groepjes mochten overleggen – viel goed. De onderlinge band was er zo bijna al, toen we om vijf uur naar de benedenverdieping gingen om staande tussen de schilderijen van de expositie een glas wijn te drinken.