openingscolumn+ kort verslag

door Hans Feddemaimages

Allen, (in grote getale, nl. 80), erg hartelijk welkom en speciaal Willem de Ridder Gister fijn feest gevierd? Wisten jullie trouwens, dat er ooit in calvinistisch geworden Hollandse steden niet Piet, maar juist de Sint-Nicolaas werd geweerd. Niet omdat hij ‘wit’ was, maar omdat deze als ‘volksheilige’ te veel riekte naar het katholicisme? Hoe ook, m’n actualiteitscolumn begint ook nu met mededelingen Behalve dat ik in november een paar dagen in kasteel Slangenburg bij Doetinchem was, – een plaats van reflectie en ontmoeting, waar gasten uit het hele land komen -, vermeld ik de middernachtswake over ‘Parijs’ bij de Pieterskerk ruim 3 weken terug. Het was ‘n initiatief van de bekende moslim Leidenaar Mustafa Kus. Dit zo midden in de nacht doen zagen we als klein offer gezien het grote offer van velen in Parijs op 13-11. Hylke Tromp noemt ‘terrorisme’ het ‘meten met twee maten’, nl. het plegen van of dreigen met op veel mensenlevens gericht geweld vanuit een politiek doel. Als staten oorlog voeren, doen ze in wezen hetzelfde, zegt Tromp, nl., zoals nu ook via drones, tevens onschuldige mensen ombrengen. Maar hoe het ‘terrorisme’ te bestrijden weten we nog steeds niet, schreef ik o.a. in een column op VARA-site joop.nl. We lijken het vanuit het Westen veeleer als maar te voeden. Wat je energie geeft, wordt vaak sterker, zei ook Willem de Ridder. Ik ben dan ook niet blij met het Britse besluit om mee te gaan bombarderen in Syrië. Een ideologie en ook haat en wraak laten zich niet wegbombarderen. Al onderschrijf ik wel wat Hans Achterhuis in De Groene zegt nl dat we de religieuze dimensie van de IS-terreur ‘niet moeten ontkennen’. Ook dat het monotheïsme, zoals hij stelt, met haar waarheidsclaims en soms ‘godsopdrachten’ om mensen te doden, indirect geweld bevordert. Veel meer althans dan de Aziatische op spiritualiteit gerichte religies, van wie de waarheidsclaim veel zwakker is, ook al kunnen ook daar etnische conflicten een religieus randje krijgen. In het Filosofisch Magazine van nu zie ik naast een mooi historisch profiel van wetenschapsfilosoof Francis Bacon en een leuk interview met Vonne van der Meer – dit aan de hand van de 4 vragen van Kant nl. ‘Wat kan ik weten?’ ‘Wat moet ik Doen?’ ‘Wat mag ik hopen’ en ‘Wat is de mens?’ -, ook weer Achterhuis, nu over : ‘Erfenis zonder Testament’, Filosofische beschouwingen over de 10 geboden’. Daarin verwijst hij voor z’n visie over monotheïsme ook naar het boek ‘Religie en Haat’ van theoloog Maneschijn, waarin deze naast het beschrijven van joods terrorisme, Bijbel en Koran vergelijkt qua haat- en geweldsteksten. Terug naar mededelingen. As vrijdag 11-12 is op de universiteit (Lipsiusgebouw) er ‘s middags een minisymposium Filosofie en Spiritualiteit over Eenzaamheid 13.30-16.30 en op 17 dec. Idem over Soefisme en de Kabbala. Voorts: de Mythosofie Kring heeft 20 december een matinee over ‘De winter in je ziel’ en medio januari een boekpresentatie van Lisette Thooft over haar boek ‘Kom uit je kop’. Mythosofie, – nu kom ik dicht bij Willem denk ik-, verwijst naar wijsheid in verhalen, die je zelf ook kunt schrijven, sprookjes, die bouwstenen zijn voor innerlijke ontwikkeling. Nu een nadenk-citaat van de grote Joseph Campbell: ‘Mythen komen van waar het hart zetelt en waar de ervaring is. Mythen verwijzen voorbij de feiten naar iets wat de feiten bezielt’. Dat laatste zag ik maandag ook wel bij Karin Melis, toen ze van half 7 tot half 8 hier in Einstein voor 10 mensen haar Filosofisch Evenement hield. Toen over het thema ‘Bewaak je grenzen’. Op 23 -11 ging het over ‘Loslaten’ en morgen over ‘Vergeven’. ‘Vasthouden’ is op 14-12 haar thema. ‘k Ga nog even door. ‘Moeder Amma’ uit India was in Nederland en de ook energie-gevende ‘moeder Meera’ komt op 21 en 27 januari naar Rijswijk in de Broodfafriek,Volmerstr.12 . Slotmededeling is dat op 15 en 22 december in Huis de Pinto in A’dam lezingen zijn over Spinoza, die een ‘revival’ beleeft. Spinoza zou ’relevanter zijn dan ooit’. En dat terwijl de banvloek over hem van de joodse orthodoxie, waardoor hij van A’dam naar Rijnsburg vertrok, nog steeds niet is herroepen. Zoals dat trouwens ook nog niet gebeurde door de PKN met haar volstrekt onhoudbare ‘Vijf artikelen tegen de Remonstranten’ van 600 jaar geleden. Dit weekend debatteren joodse deskundigen – onder wie ook Josef Israëls uit de VS, die nu (6-12) ook in Buitenhof optrad – in A’dam over die banvloek jegens Spinoza. Deze noemde zich wel gelovend, was geen atheïst, maar zag God meer als Kracht, als ‘God in alles’. Hij had een afkeer van religieuze dwang op grond van in zijn ogen tijdelijke regels, die door de orthodoxie werden opgevat als eeuwig. In jodendom wordt net als in islam en christendom waarheid vaak gezien als de leer, waar je in moet geloven. Anders hoor(de) je er niet bij. In het kader van m’n onderzoeksproject bezoek ik wel satsang-bijeenkomsten, die opkomen, ook in Leiden en omgeving, o.a. in Noordwijkerhout. Satsang betekent dan ‘samenzijn in waarheid’. Die ‘waarheid’ is niet een leerstelling. Nee de essentie van satsang is ‘de openbaring van datgene wat in voortdurende stilte altijd aanwezig is’. Dit de beste verwoording. Het is ook wel ‘bewustzijn’, ‘zijn’, ‘vrede’, ‘ik ben’ of ‘vrijheid hier en nu’. In deze tijd gaat het meer en meer om beleven of innerlijk ervaren. Maar het vreemde is dat oude dogma’s zelfs nog uit de tijd van Nicea, inclusief de ‘maagdelijke geboorte’ niet worden herroepen. Vandaar ‘de leegloop’ der kerken. Maagdelijke geboorte was niet iets letterlijks maar een eerbewijs dat je kreeg als je bijzonder was, een aparte keizer of zo. Boeddha, zo weet ik uit Sri Lanka, zou ook niet uit een vrouwenschoot geboren zijn, maar uit een arm van zijn moeder. Het christendom nam dit letterlijk en maakte zulks helaas tot een dogma. Ik vermeld dit, omdat IS zich voor haar geweld nogal stellig beroept op de leer. Als de joodse orthodoxie haar banvloek over Spinoza herroept, wie weet kan de kerk dat ook doen met onhoudbare dogma’s, zeker die in het verleden vaak menselijk leed hebben veroorzaakt. Een herroepen met mogelijk een voorbeeldwerking naar de islam, waar ook mensen werken aan interne hervorming. Tenslotte: ‘Kom uit je kop’ noemt Lisette Thooft haar boek. Columniste Stine Jensen zegt in ‘t Filosofisch Magazine na een ‘burnoutjeu vant’ bijna idem ‘het als bevrijdend te hebben ervaren dat zij niet haar gedachten is’. Ze zou ook in haar universiteitsbaan erg in haar hoofd te hebben gezeten, zei ze op NL 2 in ‘De Nieuw Wereld’ 6-12. Ze stortte zich voor haar heling, zegt ze in haar boek ‘Go East’, in oosterse filosofie, mindfulness en yoga. Heling? Een zekere Sri Bhagavan van de sterk opkomende Oneness-beweging stelt dat ‘emoties en gedachten niet van ons zijn maar van de mensheid als geheel’ ja dat ‘als we emoties zuiveren van negativiteit dit een dienst aan de samenleving is’. Bij Eckhart Tolle lees ik het verhaal van twee vechtende eenden, dat ze na het gevecht een paar keer slaan met hun vleugels, waarmee ze het surplus van hun in het gevecht opgebouwde energie laten wegstromen, alsof er niets is gebeurd. Maar dat wij mensen er in ons denken een heel verhaal van gedachten om spinnen ‘van hoe kon hij of zij dat doen’,’ hij deugt niet, ik moet uitkijken, hij is niet te vertrouwen’ etc., daarbij van al die gedachten ook emoties makend, waardoor voor het lichaam het gevecht nog steeds aan de gang is. Gedachten en emoties die zo een pijnlichaam en een dominant ego veroorzaken, terwijl een van zich afzetten, uit je kop gaan, dus even slaan met de vleugels en een terugkeer naar het NU, de oplossing lijkt. Interessant hoe Stine Jensen dat oploste. ‘Meer denken vanuit het hart’, zegt ze ook. Haar boek ‘Go East’ is een aanrader. De grote opkomst nu maakt duidelijk dat de uitnodiging aan jou Willem om te spreken voor ons Café ook een aanrader is. Ik ontmoette je een paar jaren geleden in het Nederlands geleidde landgoed Centre Lothlorien in N.- Frankrijk, waar je een workshop gaf. Ben nu ook lid van je fanclub in Leiden. (De eerstvolgende bijeenkomst is bij Franciska en Johannes op 15-12 (franciskadukel@gmail.com , ook: tomvanwaas@hotmail.com).) Mensen zijn hier vandaag ook, omdat ze je ooit hoorden spreken, al of niet voor de VPRO-radio, en wilden je als meesterverteller graag nog eens meemaken. Het persbericht, dat ook in de Leidse media verscheen, betekent dat ik je nauwelijks meer hoef te introduceren. Bovendien: goede wijn behoeft geen krans. Willem de Ridder ‘The floor is yours’.

PS Het werd een buitengewone middag, we raakten niet uitgepraat, ook omdat we behalve stilstaan bij ons gevoel konden reflecteren over onze al of niet vastgeroeste overtuigingen. Paarden tuig je, maar mensen te veel overtuigen kan wel eens minder goed zijn, zoals Willem ironisch zei. Voor het overige verwijs ik graag naar sleutel.nl, waar journalist Jan van der Sluis een (sfeer)tekening van de happening gaf met veel foto’s. We namen dit over op facebook Filosofisch Café Leiden. Zie voorts: willemderidder.com. Rechts boven vind je de mooie ’Doe de gevoelservaring’.

(Dr Hans Feddema is antropoloog, publicist, polemoloog en initiatiefnemer van FCL)

Advertisements